ADHD u dziecka – jakie objawy warto skonsultować?
Dziecko łatwo się rozprasza, często zapomina o poleceniach, trudno mu dokończyć zadanie albo reaguje szybciej, niż zdąży pomyśleć? Takie zachowania mogą mieć różne przyczyny. Warto przyjrzeć się im bliżej, jeśli utrzymują się przez dłuższy czas i utrudniają funkcjonowanie w domu, szkole lub relacjach z innymi.
Nie chodzi tylko o nadmierną ruchliwość
ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, które może wpływać między innymi na koncentrację uwagi, kontrolowanie impulsów, organizację działania oraz poziom aktywności.
U jednego dziecka najbardziej widoczna będzie duża potrzeba ruchu, u innego przede wszystkim roztargnienie, zapominanie, trudność z rozpoczęciem zadania albo doprowadzeniem go do końca.
Dlatego obraz tych trudności może być bardzo różny. Nie każde dziecko, które potrzebuje wsparcia, jest głośne, bardzo ruchliwe czy przeszkadza podczas lekcji.
Jakie zachowania mogą zwrócić uwagę rodzica?
Trudności mogą być widoczne w kilku obszarach. Nie oznacza to, że wszystkie muszą występować jednocześnie.
Koncentracja i organizacja
- łatwe rozpraszanie się,
- trudność w utrzymaniu uwagi,
- częste zapominanie o poleceniach,
- gubienie potrzebnych rzeczy,
- rozpoczynanie wielu czynności bez ich kończenia,
- trudności z planowaniem.
Duża potrzeba ruchu
- wiercenie się podczas siedzenia,
- częste wstawanie,
- trudność w spokojnym wykonywaniu zajęć,
- ciągłe poszukiwanie aktywności,
- duża potrzeba działania,
- częste mówienie i komentowanie.
Impulsywność
- działanie bez zastanowienia,
- przerywanie innym,
- trudność w czekaniu na swoją kolej,
- odpowiadanie przed końcem pytania,
- szybkie reakcje emocjonalne,
- podejmowanie decyzji pod wpływem chwili.
Czy dziecko zawsze musi być bardzo ruchliwe?
Nie. U części dzieci większym problemem są trudności z koncentracją i organizacją niż sama aktywność ruchowa.
Rodzic może zauważyć na przykład, że dziecko długo siedzi nad zadaniem, ale niewiele wykonuje, często odpływa myślami, potrzebuje wielu przypomnień albo regularnie zapomina książek, zeszytów i innych potrzebnych rzeczy.
Dlatego podczas konsultacji ważne jest spojrzenie na całe funkcjonowanie dziecka, a nie tylko na to, czy potrafi spokojnie usiedzieć w miejscu.
Jak trudności mogą wyglądać na co dzień?
Rodzice często zgłaszają się do psychologa nie z powodu jednego charakterystycznego objawu, lecz dlatego, że pewne sytuacje zaczynają regularnie utrudniać życie dziecka i całej rodziny.
Takie sytuacje mogą zdarzać się każdemu dziecku. Znaczenie ma ich częstotliwość, nasilenie i wpływ na codzienne życie.
W domu i w szkole trudności mogą wyglądać inaczej
Podczas diagnozy bierze się pod uwagę funkcjonowanie dziecka w różnych sytuacjach. Rodzic i nauczyciel mogą obserwować nieco inne zachowania, ponieważ wymagania stawiane dziecku są różne.
W domu
- trudność z wykonywaniem kilkuetapowych poleceń,
- odkładanie obowiązków,
- bałagan i gubienie rzeczy,
- problemy z organizacją czasu,
- szybkie reakcje emocjonalne,
- trudność z dokończeniem rozpoczętej czynności.
W szkole
- rozpraszanie się podczas lekcji,
- pomijanie części polecenia,
- zapominanie potrzebnych rzeczy,
- błędy wynikające z pośpiechu,
- trudność z czekaniem na swoją kolej,
- problemy z organizacją pracy.
Problemy z koncentracją mogą mieć różne przyczyny
Rozproszenie, zapominanie, impulsywność czy problemy z organizacją nie muszą automatycznie oznaczać ADHD. Dlatego specjalista nie ocenia dziecka wyłącznie na podstawie krótkiej listy zachowań.
Podobne trudności mogą pojawiać się między innymi w związku z:
- niewystarczającą ilością snu,
- przewlekłym stresem,
- lękiem lub obniżonym nastrojem,
- trudnościami emocjonalnymi,
- problemami w funkcjonowaniu szkolnym,
- specyficznymi trudnościami w uczeniu się,
- innymi trudnościami rozwojowymi lub zdrowotnymi.
Dlatego tak ważne jest zebranie szerszego obrazu funkcjonowania dziecka.
Kiedy warto umówić konsultację?
Nie trzeba czekać, aż problemy staną się bardzo nasilone. Rozmowę ze specjalistą warto rozważyć wtedy, gdy trudności powtarzają się i zaczynają wpływać na naukę, relacje lub codzienne obowiązki.
Jeśli nie wiesz jeszcze, czy potrzebna jest pełna diagnoza, możesz rozpocząć od konsultacji z psychologiem dziecięcym . Spotkanie pomaga uporządkować obserwacje i ustalić dalsze kroki.
Co warto powiedzieć specjaliście podczas pierwszego spotkania?
Rodzic nie musi przygotowywać specjalnej dokumentacji. Pomocne jest jednak zastanowienie się wcześniej, w jakich sytuacjach trudności pojawiają się najczęściej.
Jak wygląda diagnoza ADHD u dziecka?
Diagnoza jest procesem. Obejmuje szczegółowy wywiad dotyczący rozwoju i codziennego funkcjonowania dziecka oraz ocenę zgłaszanych trudności. W zależności od sytuacji specjalista może wykorzystywać wywiady, kwestionariusze, obserwację oraz dodatkowe narzędzia diagnostyczne.
Istotne są również informacje od rodzica lub opiekuna, a w niektórych sytuacjach także informacje dotyczące funkcjonowania dziecka w szkole.
W Akademii Nauki Gliwice prowadzimy diagnozę dzieci, młodzieży i osób dorosłych.
Test MOXO – do czego służy?
Jednym z narzędzi, które może zostać wykorzystane podczas procesu diagnostycznego, jest test MOXO. Wspiera on ocenę takich obszarów jak uwaga, impulsywność, czas reakcji oraz poziom aktywności.
Wynik testu nie stanowi jednak samodzielnej diagnozy. Specjalista interpretuje go razem z wywiadem oraz pozostałymi informacjami dotyczącymi funkcjonowania dziecka.
Sprawdź, jak wygląda test MOXO w Gliwicach →Co dzieje się po zakończeniu diagnozy?
Celem diagnozy nie jest tylko nazwanie trudności. Ważne jest także lepsze zrozumienie sposobu funkcjonowania dziecka i ustalenie, jakie wsparcie może być dla niego pomocne.
Po zakończeniu procesu rodzic otrzymuje omówienie wyników oraz zalecenia dotyczące dalszego postępowania.
Aktualne informacje dotyczące przebiegu badania znajdują się na stronie diagnoza ADHD w Gliwicach oraz w cenniku poradni .
Najczęstsze pytania rodziców
Czy problemy z koncentracją zawsze oznaczają ADHD?
Nie. Mogą mieć wiele różnych przyczyn. Dlatego podczas diagnozy analizuje się szerszy obraz funkcjonowania dziecka.
Czy spokojne dziecko może mieć takie trudności?
Tak. U części dzieci bardziej widoczne są problemy z uwagą i organizacją niż nadmierna ruchliwość.
Czy sam test MOXO wystarczy do postawienia diagnozy?
Nie. MOXO może być jednym z narzędzi wspierających proces, ale jego wynik interpretuje się razem z wywiadem i pozostałymi informacjami.
Czy można najpierw umówić zwykłą konsultację?
Tak. Jeśli rodzic nie wie, czy potrzebna jest pełna diagnoza, konsultacja z psychologiem może pomóc ustalić odpowiedni dalszy krok.
Gdzie można zgłosić dziecko na diagnozę w Gliwicach?
Diagnozę prowadzi Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Akademia Nauki Gliwice przy ul. Hoblera 10. Zapisy prowadzone są telefonicznie pod numerem 505 098 653.
Niepokoi Cię koncentracja lub zachowanie dziecka?
Nie musisz samodzielnie oceniać przyczyny trudności. Możesz rozpocząć od rozmowy ze specjalistą i ustalenia, jaki kolejny krok będzie odpowiedni.
Sprawdź diagnozęAkademia Nauki Gliwice • ul. Hoblera 10 • tel. 505 098 653
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji ani diagnozy specjalistycznej. Rozpoznanie wymaga oceny szerszego obrazu funkcjonowania dziecka i nie powinno być stawiane wyłącznie na podstawie pojedynczych zachowań lub jednego testu.
Sprawdź, z czego jeszcze możesz skorzystać.
Zajęcia dla dzieci
i młodzieży 4–18 lat
Zajęcia rozwijające,
pomagające dzieciom osiągać sukcesy
w szkole i w życiu osobistym.
Terapia, rehabilitacja i diagnoza
Wsparcie psychologiczne, logopedyczne, pedagogiczne, integracja sensoryczna (SI) i fizjoterapia
dla dzieci, młodzieży
i dorosłych.